Box 3 en Bitcoin (2026): belasting op papieren winst uitgelegd voor 1+ BTC houders
Nieuwe box 3-regels raken 1+ BTC houders direct. Lees wat papieren winst betekent voor liquiditeit, peildatum en wallet-structuur.
De voorgestelde hervorming van box 3 verschuift de focus van fictief rendement naar belasting op basis van werkelijke vermogensontwikkeling. Voor Bitcoin-houders met 1+ BTC heeft dit directe gevolgen.
Niet vanwege ideologie.
Maar vanwege waardering, liquiditeit en structuur.
Wanneer belasting wordt geheven op papieren winst, ontstaat een situatie waarin belasting verschuldigd kan zijn zonder dat er daadwerkelijk is verkocht. Voor een volatieel bezit als Bitcoin vraagt dit om doordachte inrichting van vermogen.
Deze pagina legt uit wat er verandert en waarom wallet-structuur hierin een rol speelt.
Wat verandert er in box 3?
De hervorming van box 3 is gericht op belastingheffing over werkelijk rendement in plaats van een fictief rendement. Dat betekent in hoofdlijnen:
-
Waardestijging telt mee als belastbare grondslag
-
Peildata blijven bepalend voor waardering
-
Niet-gerealiseerde winst kan fiscale impact hebben
-
Liquiditeit staat los van belastingplicht
Voor traditionele vermogensbestanddelen (spaargeld, aandelen) is dit relatief overzichtelijk. Voor Bitcoin ligt dat anders door volatiliteit en custody-structuur.
Wat betekent belasting op papieren winst?
Belasting op papieren winst betekent dat waardestijging meetelt, ook zonder verkoop.
Voorbeeld:
-
1 BTC gekocht op €25.000
-
Waarde op peildatum: €80.000
-
Verschil: €55.000 papieren winst
Indien werkelijk rendement wordt belast, kan deze stijging effect hebben op de verschuldigde belasting, ook wanneer de Bitcoin niet is verkocht.
Dit creëert een spanningsveld tussen:
-
Vermogensgroei
-
Liquiditeit
-
Timing
Wat betekent dit specifiek voor Bitcoin?
Bitcoin kent eigenschappen die fiscale complexiteit vergroten:
1. Hoge volatiliteit rond peildata
Waarde kan in korte tijd significant fluctueren. De peildatum bepaalt de fiscale positie.
2. Self custody versus exchange
De waardering is onafhankelijk van custody-vorm, maar administratieve onderbouwing verschilt.
3. Meerdere aankoopmomenten
Veel houders hebben aankopen verspreid over jaren, tegen verschillende prijzen.
4. UTXO-structuur
Bitcoin bestaat technisch uit afzonderlijke UTXO’s (Unspent Transaction Outputs). De manier waarop deze zijn opgebouwd, geconsolideerd of gescheiden, beïnvloedt flexibiliteit bij eventuele verkoop.
5. Liquiditeit zonder verkoopstrategie
Belastingverplichtingen vragen mogelijk om cash, terwijl het vermogen in Bitcoin zit.
Voor houders met 1+ BTC gaat het niet om kleine bedragen. Een waardeschommeling van 20% kan tienduizenden euro’s verschil betekenen in vermogenspositie.
Drie risico’s voor 1+ BTC houders
1. Liquiditeitsdruk bij prijsstijging
Stijgt de waarde sterk richting peildatum, dan kan belastingdruk toenemen zonder dat er liquide middelen beschikbaar zijn.
2. Gedwongen verkoop op ongunstig moment
Wanneer belasting moet worden voldaan zonder liquiditeitsbuffer, kan verkoop plaatsvinden op een slecht moment in de cyclus.
3. Onbewuste structuurfouten
Consolidatie van UTXO’s, vermenging van lange-termijn holdings met kortetermijnliquiditeit of gebrek aan scheiding tussen lagen kan flexibiliteit beperken.
Hoe wallet-structuur invloed heeft op fiscale flexibiliteit
Wallet-structuur verandert niets aan wetgeving.
Maar structuur bepaalt wél handelingsruimte.
Enkele relevante principes:
Gescheiden lagen
-
Lange termijn opslag
-
Liquiditeitslaag
-
Operationele laag
Door functies te scheiden ontstaat overzicht en controle.
Bewuste UTXO-opbouw
UTXO’s kunnen bewust worden opgebouwd in verschillende groottes, wat flexibiliteit biedt bij gedeeltelijke verkoop.
Coin control
Coin control maakt het mogelijk specifieke UTXO’s te selecteren bij transacties. Dit vergroot precisie bij verkoopmomenten.
Liquiditeitsplanning
Een beperkte buffer buiten Bitcoin kan voorkomen dat verkoop onder tijdsdruk plaatsvindt.
Structuur is geen belastingadvies.
Het is vermogensinrichting.
Self custody versus exchange onder box 3
Vanuit fiscaal perspectief is het bezit bepalend, niet de bewaarvorm. Toch zijn er praktische verschillen:
-
Exchanges bieden vaak jaaroverzichten
-
Self custody vraagt eigen administratie
-
Transactiehistorie moet reproduceerbaar zijn
Voor grotere vermogens is documentatie essentieel.
Veelgestelde vragen
Moet ik belasting betalen over Bitcoin die ik niet verkoop?
Onder het voorgestelde systeem kan werkelijk rendement (inclusief waardestijging) belastbaar zijn, afhankelijk van definitieve wetgeving en persoonlijke situatie.
Hoe wordt Bitcoin gewaardeerd in box 3?
De waarde op de peildatum is bepalend voor de vermogenspositie.
Heeft coin control fiscale impact?
Coin control verandert niets aan belastingwetgeving, maar kan invloed hebben op timing en verkoopprecisie.
Is self custody fiscaal anders dan exchange?
Het bezit is leidend. Administratieve verwerking kan verschillen.
Hoe voorkom ik gedwongen verkoop?
Liquiditeitsplanning en gestructureerde vermogensopbouw verminderen tijdsdruk.
Conclusie
Belasting op papieren winst verandert de dynamiek voor Bitcoin-houders met substantieel vermogen.
Niet omdat Bitcoin anders wordt.
Maar omdat timing, waardering en liquiditeit belangrijker worden.
Voor houders van 1+ BTC gaat het niet om theorie, maar om vermogensbeheer.
Reality Check
Heb je 1+ BTC en wil je weten hoe jouw huidige wallet-structuur zich verhoudt tot liquiditeit, timing en fiscale druk?
Een Reality Check geeft in 20 minuten inzicht in:
-
Structuur
-
Flexibiliteit
-
Mogelijke knelpunten